العلامة الحلي
پيشگفتار 16
الباب الحادي عشر ( مع شرحيه النافع يوم الحشر للسيوري ومفتاح الباب للحسينى )
نشدن ، محلّ حوادث نبودن ، رؤيت بصرى نداشتن ، شريك نداشتن ، از معاني وأحوال بدور بودن . فصل چهارم در عدل است كه در اين فصل اختيار بشر واستحالهء قبح بر خداوند ولطف أو را باثبات مىرساند . فصل پنجم در نبوّت است ودر اين فصل پس از تعريف پيغمبر باثبات نبوّت پيغمبر ، ( ص ) ووجوب عصمت أو واينكه أو فاضلترين مردمان بوده واز دنائت پدران وعهر مادران ورذائل خلقي ( بضم خا ) وعيوب خلقي ( بفتح خا ) بر كنار است مىپردازد . فصل پنجم در امامت است كه بدين گونه تعريف شده : « رياست عامّة در أمور دنيا ودين براي يك شخص بعنوان نيابت از پيغمبر » وآن را از طريق عقل واجب مىداند ودر اين فصل باثبات معصوم بودن ومنصوص عليه بودن وفاضلترين مردمان بودن امام مىپردازد وسپس امامت حضرت عليّ بن أبي طالب عليه السّلام را پس از پيغمبر ( ص ) با دليلها عقلي ونقلي بيان مىكند . فصل هفتم در معاد است وآن را از طريق عقلي كه قبح تكليف خداوند بدون آن باشد اثبات وسپس آياتي را كه بر آن دلالت دارد بيان مىكند . در اين فصل مسألهء ثواب وعقاب وتوبه وامر بمعروف ونهى از منكر بيان شده است ، باب حادي عشر از جهت اختصار وجامعيّت مورد توجّه أهل علم واقع شد چنانكه آن جدا از ده باب ديگر مورد نسخ وتدوين وطبع قرار گرفت وشروح وتعليقات فراوانى بر آن نگاشته گرديد ، مؤلّف الذريعة إلى تصانيف الشيعة متجاوز از بيست شرح براي آن ياد كرده است . النافع يوم الحشر فاضل مقداد از ميان شروح باب حادي عشر شرح فاضل أبو عبد اللّه مقداد بن عبد اللّه محمد بن الحسين بن محمد اسدى سيورى حلّى معروف به فاضل مقداد متوفى 826 به نام النّافع يوم الحشر في شرح باب الحادي عشر بيش از شروح ديگر مورد توجّه أهل علم وتدريس در مدارس وحوزهها قرار گرفته وبارها طبع ونشر شده است . از شرح مزبور ترجمههاى متعددى به فارسي صورت گرفته كه از معروفترين آنها